Sept.19 2007, 9:18-9:49AM

For the ones who were wondering what Jeroen and I were doing this morning around 9.30, this picture could be a useful hint.




For the complete reportage ... from 9:18 to 9:49, click here!!

The contrasting movements of History, Nature and Human Nature

Well, besides being a tutor at University College, I am teaching this semester for the first time ACC 101: Introduction to Academia. One of the many goals of the courses is to let students get acquainted to interdisciplinarity and to the possibility to approach a topic from many points of view.

Last Friday we have watched a movie in class: Aguirre, The Wrath of God, by Werner Herzog (1972), which might not be a pleasant movie at all times, and yet one feels it IS a very good one. Of course one should first try to suspend one's disbelief (i.e. stop thinking “I do not care about these characters and their adventures since they are fictional/crazy/not recognizable”) and try to enter into the frame of the movie - which I think is not so difficult after the quite impressive first scene in the mountains, with the conquistadores slowly proceeding and getting closer to the spectator. My advice is: Follow the movements of the people, first through the mountains and then along the river; let the rhythm of the movie carry you. Let the director tell his story.

And yet, this is not enough. After watching it for the first time wondered: what themes have struck me in this film? The film reveals the contrasting movements of History, Nature and Human Nature, in a quite majestic way .
When I say movements I mean that History, Nature and Human Nature should not be seen as static entities but as engines, as forces pushing in one or more directions.
Alternatively we can see them as different points of view from which to look at the story told in the movie.

Human Nature. In a small group like the one we are following, the person with the strongest will, with the strongest focus in one direction (Aguirre), may well prevail on the others. If the person with the strongest will is a bad, irrational leader, all of them might well perish while pursuing his goal and while going in the direction he chose.

Nature. From the point of view of Nature (first the mountain, the forest and then the river), even the ambition of the man with the strongest will does not count. The river leads him and his small community deeper and deeper into ‘nowhere’, where even a wiser leader would find his doom. We do not expect the group who is waiting for them in the forest to be much better off.

History. From the point of view of history, we have again a completely different picture. No matter if many of the conquistadores were crazy or irrational and if rivers and forests were powerful and difficult to explore: the Spanish conquistadores did conquer, kill and enslave (cf. the prince who is now a porter) an enormous amount of natives and deprive them of freedom and of their lands. Why? Guns, Germs and Steel, by Jared Diamonds (which we are reading with the ACC 101 course) gives one complex answer to it.

Links to reviews:
http://www.incamaine.com/reviews/6305972761/DVD/
http://www.cosmoetica.com/B393-DES331.htm

University College

Dear Everyone,
This is a good time to start a new weblog, after leaving behind the old one: http://weblog.leidenuniv.nl/users/robbianoc/, which still exists, but will probably soon be removed from the net, since I am not working for the Faculty of Law of Leiden University any longer. Anyway I will not update it anymore - but I have 'copied' some items into the new one.
What am I doing now?

Besides being a part-time (and temporary) lecturer in Philosophy at Utrecht University, I have a new great job as a a tutor at University College Utrecht!

Chiara - invited to speak in Buenos Aires!

Centro de Estudios de Filosofía Antigua (CEFA)
Universidad Nacional de San Martín (Argentina)

Colloque International sur
“Parménide, vénérable et redoutable"
(Platon, Théétète, 183e)
(Buenos Aires, Argentine, 30 Octobre-2 Novembre 2007)

Organisé par Universidad Nacional de San Martín (Argentina), HYELE, Institut for Comparative Studies (Switzerland), Parmenides Publishing (USA)

Voici la liste des participants: Scott AUSTIN (USA), Jean BOLLACK (France), Giovanni CASERTANO (Italie), Barbara CASSIN (France), Giovanni CERRI (Italie), Néstor L. CORDERO (Argentine), Lambros COULOUBARITSIS (Belgique), Patricia CURD (USA), Jean FRÈRE (France), Arnold HERMANN (USA), Alexander P.D.MOURELATOS (USA), Massimo PULPITO (Italie), Chiara ROBBIANO (Hollande), Fernando SANTORO (Brésil), José SOLANA DUESO (Espagne), Panagiotis THANASSAS (Grèce), et José G. TRINDADE SANTOS (Portugal).

À l'occasion de l'ouverture du Centro de Estudios de Filosofía Antigua (CEFA), l' Universidad Nacional de San Martín (Argentina), avec l'appui d'autres institutions (HYELE, Institut for Comprative Studies, Suisse; Parmenides Publishing, USA) a décidé d'organiser n Colloque sur la philosophie de Parménide. L'essor constaté lors des dernières années en ce qui concerne les études consacrées au Poème de Parménide (sept ouvrages on été consacrés au philosophe pendans les deux dernières années: A.Hermann, C.Robbiano, N.L.Cordero, R.Santoro, J.Bollack, M.Pulpito, J.Solana Dueso), ainsi comme la revision critique des interprétations traditionnelles, justifient largement l'opportunité de consacrer au grand philosophe d'Éléee la première rencontre internationale organisée par le CEFA de l'Universidad de San Martín (Argentine)
Nous avons décidé de donner la parole aux chercheurs qui ont consacré au moins un livre à l'étude de la philosophie de Parménide. Voici la liste des participants: Scott AUSTIN (USA), Jean BOLLACK (France), Giovanni CASERTANO (Italie), Barbara CASSIN (France), Giovanni CERRI (Italie), Néstor L. CORDERO (Argentine), Lambros COULOUBARITSIS (Belgique), Patricia CURD (USA), Jean FRÈRE (France), Arnold HERMANN (USA), Alexander P.D.MOURELATOS (USA), Massimo PULPITO (Italie), Chiara ROBBIANO (Hollande), Fernando SANTORO (Brésil), José SOLANA DUESO (Espagne), Panagiotis THANASSAS (Grèce), et José G. TRINDADE SANTOS (Portugal).


Lors du Colloque il y aura aussi 8 brèves communications (environ 20 minutes chacune) autour de la philosophie de Parménide ou des thèmes collatéraux, présentées par des jeunes chercheurs argentins (docteurs ou doctorants).

Travaux des participants:
AUSTIN, Scott, Parmenides. Being, Bound and Logic, Yale, 1986; Parmenides and the history of dialectic, Parmenides Publishing, Las Vegas [à paraître]
BOLLACK, Jean, Parménide. De l’Étant au Monde, Paris, Verdier, 2006.
CASERTANO, Giovanni, Parmenide, il metodo, la scienza, l'esperienza, Naples, Guida, 1988.
CASSIN, Barbara, Parménide; Sur la Nature ou Sur l'étant, Paris Seuil, 1998.
CERRI, Giovanni, Parmenide di Elea. Poema Sulla Natura, Milan, Rizzoli, 1999.
CORDERO, N.L., Les deux chemins de Parménide, Vrin-Ousia, Paris-Bruxelles, 2e ed. 1997; By Being, It Is, Parmenides Publishing, Las Vegas, 2004.
COULOUBARITSIS, Lambros, Mythe et philosophie chez Parménide, Ousia, Bruxelles, . 2e ed. 1990
CURD, Patricia, The legacy of Parmenides, 2e ed. Parmenides Publishing, Las Vegas, 2004.
FRÈRE, Jean, « Le Poème de Parménide », trad. (avec D.O’Brien), in P.Aubenque, Études sur Parménide, Paris, Vrin, 1987, vol. 1.
HERMANN, Arnold, To think like God: Pythagoras and Parmenides, Parmenides Publishing, Las Vegas, 2004.
MOURELATOS, Alexander P.D. The Route of Parmenides, 2e, ed. Parmenides Publishing, Las Vegas, 2006.
ROBBIANO, Chiara, Becoming Being. On Parmenides Transformative Philosophy, Akademia, Sankt Augustin, 2006.
PULPITO, Massimo, Parmenide e la negazione del tempo, Led on Line, Bari, 2006
SANTORO, Fernando, Parmênides. Da Natureza, Laboratorio Ousia, Rio de Janeiro,2006.
SOLANA DUESO, José, De Logos a Physis. Estudio sobre el Poema de Parménides, Mira, Zaragosse, 2006.
THANASSAS, P.,Die erste 'Zweite' Fahrt: Sein des Seienden und Erscheinen der Welt bei Parmenides, Munich, Fink, 1997.
TRINDADE SANTOS, José G., Da Naturaleza – Parmênides , Brasilia, Thesaurus, 2000.

Informations pratiques:
-La rencontré aura lieu à Buenos Aires du 30 octobre au 2 novembre 2007, au Centre culturel "Jorge Luis Borges", Ciudad de Buenos Aires, rues Viamonte et San Martín.
-Langues: espagnol, français, angles, italien. Il y aura des traductions simultanées.
-Il n'y a pas des droits d'inscription.
-Les Actes seront publiées par Parmenides Publishing (USA).
Nous sommes à votre disposition pour vous fournir, si besoin, des informations complémentaires.
Néstor-Luis CORDERO
(Directeur del CEFA)
cordero at univ-rennes1.fr
Paris / Buenos Aires, mai 2007

De Student als medeonderzoeker

Semi-onderwijskundige beschouwingen n.a.v. de collegereeks
"Het Goede Leven: Antieke, Middeleeuwse en moderne deugdethiek" 2007 
door Chiara Robbiano, chiara.robbiano at phil.uu.nl


De stelling

"Een collegereeks over een bepaald onderwerp moet de student stapje bij stapje in staat stellen om deel te nemen aan de wetenschappelijke discussie over dat onderwerp"

In dit document geef ik een overzicht van hoe ik deze stelling in de praktijk heb geprobeerd te brengen in 8 stappen tijdens Het Goede Leven 2007 (voor 2de en 3de jaars bachelorstudenten Universiteit Utrecht, Faculteit Wijsbegeerte, periode 3: feb-apr, WB2BD3010

De onderwijsvorm aan de basis van Het Goede Leven 2007

Aan de Universiteit Utrecht, Faculteit Wijsbegeerte, wordt vaak een succesvolle onderwijsvorm gehanteerd: collegereeksen die circa 10 weken duren (een "blok", half semester) en die verdeeld zijn in een hoorcollegedeel (de docent voert het woord, de studenten stellen vragen), en een werkcollegedeel (de studenten houden presentaties over het onderwerp waarover ze aan het einde van het blok een paper schrijven).

Drie jaar lang heb ik collegereeksen in Utrecht volgens deze formule gegeven. Bij twee daarvan heb ik het geluk gehad om deze samen met prof. dr. Jan M. van Ophuijsen te geven. We hebben verschillende variaties van deze gemengde vorm (hoor+werkcollege) uitgeprobeerd, maar wat vast bleef is dat de studenten geacht werden om het volgende te doen:

- een take-home tentamen aan het einde van het hoorcollegedeel;

- een korte presentatie over een onderwerp (naar keuze van de student) dat relatie heeft met het onderwerp van de collegereeks (Deugdethiek, Metafysica, Kentheorie);

- een eindpaper over hetzelfde, door de student gekozen, onderwerp.


De collegereeks Het Goede Leven 2007, waar ik de enige docent was, heb ik opgezet op basis van deze onderwijsvorm met een paar aanpassingen die ik hieronder wil bespreken (zie onder "De 8 stappen van de collegereeks: het graduele inzoomen"). Daarvoor zal ik kort het paperdrempel probleem toelichten waarvoor deze door mij aangepaste onderwijsvorm ook een oplossing kan bieden.

De overwinning van het paperdrempel probleem

Tijdens de consultaties met de studenten van Het Goede Leven 2007, toen ze bezig waren om hun papers te schrijven, en nog meer tijdens het nakijken van hun heel goede papers ben ik steeds meer overtuigd geraakt dat de opzet die ik hierna zal bespreken niet verkeerd was. Het kan natuurlijk vooral liggen aan de kwaliteit van deze studenten dat zij zulke goede papers hebben geschreven, maar ik sluit niet uit dat de structuur van het college hun goed heeft kunnen helpen om, in een zeer korte tijd, op een hoog niveau over de ethiek van Aristoteles en Thomas van Aquino te kunnen praten en schrijven.

Daarentegen, heeft een aantal studenten van vorige colleges ons laten weten dat ze zich geen raad wisten bij het voorbereiden van een presentatie en het schrijven van de paper moesten aanpakken. Ze konden wel makkelijk een onderwerp kiezen dat ze interessant vonden, maar ze hadden geen idee hoe zij met secundaire literatuur moesten omgaan. Sommige studenten van vorige colleges klaagden dat ze te weinig tijd hadden na het hoorcollegedeel om én iets te lezen én een goed praatje voor te bereiden én 2500-4000 woorden daarover te schrijven. Het lezen, het presenteren, en het schrijven stonden elkaar in de weg en kwamen als een koude douche na het eerste 'lekker passieve' deel.

Dit probleem hebben, naar het schijnt, de studenten van het Goede Leven 2007 niet gehad.

Het paperdrempel probleem voorkomen en studenten gradueel naar het schrijven van een paper begeleiden - in 8 stappen

De hele collegereeks heb ik opgebouwd als een voorbereiding op het schrijven van een wetenschappelijke paper.
De paper moet gaan over een (kleine) thema, probleem, vraag over Aristoteles en Thomas van Aquino's ethiek (bijv. het praktische syllogisme in Aristoteles, de geschonken deugen in Thomas, de emoties in Aristoteles, de keuze, de wil, de 4 oorzakenleer en zijn toepassing op ethiek, enz.)

De hele collegereeks moet gezien worden als een gradueel inzoomen op de wetenschappelijke beheersing van een thema; of, anders gezegd, als het onderweg zijn naar het in staat zijn een specifieke thema dat bij de deugdethiek hoort op een wetenschappelijke manier te behandelen.
Ik zal hieronder de 8 stappen noemen en kort beschrijven.


De 8 stappen van de collegereeks: het graduele inzoomen

Stap 1. Primaire teksten lezen
(eerste 4 weken: brede kennis over het onderwerp ontwikkelen)

Telkens een grote 'portie' van het boek (bijv. Aristoteles, Ethica Nicomachea en Thomas van Aquino, De deugden van de mens) vóór het bijwonen van het hoorcollege lezen.

Stap 2. Over het onderwerp online (schriftelijk) discussiëren en elkaar feedback geven
(eerste 4 weken: brede kennis over het onderwerp ontwikkelen)

Telkens vóór het college een vraag over de tekst te stellen en/of op een vraag van een medestudent te antwoorden. Dit kan gedaan worden op de facultaire digitale leeromgeving (bijv. Blackboard, Workspace) of op een online dienst zoals groups.google.com)


Dit heeft bij Het Goede Leven 2007 heel goed gewerkt - de studenten hebben hun ideeën in de groep gegooid, vergelijkingen gemaakt die weer door anderen werden bekritiseerd; gevraagd of iemand een citaat kon vinden waar dit of dat door Aristoteles werd beweerd of juist het tegengestelde; ze hebben anderen weerlegd door een goed citaat te vinden en te becommentariëren; anderen hadden gewoon iets niet begrepen en kregen uitleg door medestudenten; iemand heeft onze aandacht op een artikel in de krant gebracht; zelfs in het tweede deel van de collegereeks gingen de studenten verder online discussiëren toen ze met hun paper bezig waren.
De docent hoeft hier niet veel te doen - zij kan meelezen om eventuele openstaaande vragen die door geen van de studenten beantwoord worden toch te behandelen op college.
De studenten leren om vragen scherp te formuleren, om hun antwoorden te beargumenteren, om terug naar te tekst te keren i.p.v. alleen maar 'verliefd' op een bepaalde interpretatie te blijven.

De collegereeks Het Goede Leven 2007 heb ik tegelijkertijd aan twee verschillende groepen gegeven (dag- en avondstudenten) die op deze manier met elkaar konden discussiëren en aan elkaar feedback geven.

In het geval van heel grote groepen kan een ouderejaarsstudent ingeschakeld worden die de verantwoordelijkheid heeft om moderator te zijn - de student kan er studiepunten voor krijgen of een studentassistent aanstelling.

Stap 3. Acht lezingen/hoorcolleges van anderhalf uur volgen/ aantekeningen maken
(eerste 4 weken: brede kennis van het onderwerp ontwikkelen)

De docent verzorgt de hoorcolleges. Aanwezigheidplicht kan overwogen worden. De stappen 1, 2 en 3 herhalen zich tijdens de eerste 4 weken in overeenkomst met elk hoorcollege, waarvoor de studenten teksten moeten lezen en daarover online met elkaar moeten discussiëren.

Stap 4. Aantekeningen doornemen, tentamen maken en een 'helikopterview' over het onderwerp van de collegereeks ontwikkelen. Voorstel van het onderwerp (naar keuze) voor de eindpaper formuleren. Feedback ontvangen en facultatieve mailconsultatie met docent op weg naar het eigen kleine onderzoek over het geselecteerde thema.
(week 5-7: actief zijn met de opgedane kennis van het brede onderwerp, inzoomen op een onderwerp naar keuze)

- Begin week 5: collegevrij om aantekeningen/ primaire teksten te herlezen.

- Einde week 5: take-home tentamenvraag bekend (op weblog/ digitale leeromgeving), die bestaat uit een heel algemene en centrale vraag (bijv. over de rol van de rede in de ethiek van Aristoteles en Thomas) die de studenten niet kunnen beantwoorden als ze de primaire teksten niet hebben gelezen (zie stap 1). Deze vraag moet hen ook helpen om terug naar de teksten te gaan, met een (onder)zoekopdracht (door de docent bedacht) in hun hoofd (namelijk de tentamenvraag).

Na het maken van de tentamenopdracht hebben de studenten een algemene kennis van de primaire teksten opgedaan, een oefening in het weer doornemen van de teksten met een (onder)zoekopdracht in hun hoofd, en misschien al een voorkeur voor een onderwerp ontwikkeld dat zij willen onderzoeken.

- Begin week 6: take-home tentamen + voorstel voor eigen onderwerp inleveren.

- Einde week 6: resultaten tentamen en goedkeuring (of niet) voorstellen bekend (op weblog/ digitale leeromgeving; anoniem, met studentnummer); volgorde presentaties met naam en onderwerp bekend. Mogelijkheid om hierover te mailen met de docent.

Stap 5. Secundaire literatuur doornemen en een korte uitleg over de inhoud en/of invalshoek van een boek, een hoofdstuk daarvan of een artikel toevoegen aan een 'becommentarieerde bibliografie' voor alle studenten toegankelijk.
(week 7: vertrouwd raken met wetenschappelijke verhandelingen/ interpretaties van het (deel)onderwerp naar keuze)

Voordat de studenten (de eerste opzet van) hun presentatie/paper beginnen te schrijven, worden ze uitgenodigd om met veel aandacht naar secundaire literatuur te kijken:

- om een andere stem/interpretatie te horen dan die van de docent;

- om een idee te krijgen over hoe men wetenschappelijk om kan gaan met primaire teksten;

- om een idee te krijgen over hoe men wetenschappelijk om kan gaan met secundaire teksten (hoe gaan wetenschappers om met bijdragen van anderen over hun eigen onderwerp)

- om kritisch te leren schrijven over secundaire literatuur: de studenten moeten twee titels (van boeken, een hoofdstuk daarvan of artikelen uit wetenschappelijke tijdschriften) toevoegen aan de 'becommentarieerde bibliografie' (die op een gesloten webpagina, bijv. writeboard, staat waar iedereen die het wachtwoord kent een bijdrage kan leveren aan hetzelfde document). Bij de twee titels worden ze gevraagd om een kort uitleg te geven (100-300 woorden) over de inhoud en/of invalshoek van het gekozen boek/hoofdstuk/artikel. Bij het schrijven van deze korte uitleg over boek of hoofdstuk daarvan worden ze aangemoedigd om gebruik te maken van een gepubliceerde recensie (ook te vinden in wetenschappelijke tijdschriften).

Stap 6. Een kleine primaire tekst selecteren, die de basis zal vormen van de presentatie, en die voor iedereen beschikbaar stellen.
(week 7: plaatsen van de eerste bouwsteen van eigen bijdrage over het gekozen onderwerp)

Het inzoomen gaat verder. Ook de voorbereiding van de presentatie, zoals het lezen van secundaire literatuur, moet gezien worden als een stapje onderweg naar de eindpaper. Door het zoeken naar een paar passages/teksten die cruciaal zijn om hun eigen stelling te onderbouwen of vraag te beantwoorden, zullen de studenten hun eigen stelling/ vraag scherper krijgen. Wat een algemene voorkeur/stelling/vraag over een onderwerp was, wordt nu concreter door het selecteren van een kleine primaire tekst (een paar citaten of een passage, ong. 1 A4tje). Deze kleine tekst zal de basis vormen van hun klein onderzoek.

Deze kleine tekst moeten ze ook voor iedereen beschikbaar stellen. Het beschikbaar hebben van de tekst waarover de presentatie zal gaan, kan de medestudenten helpen om gerichte vragen te stellen tijdens de presentatie.
Om een document voor iedereen beschikbaar te stellen moet de docent een tool gebruiken waarmee zowel studenten als docenten documenten kunnen uploaden, bijv. de facultairen digitale leeromgeving of groups.google.com.

Stap 7. Presentatie geven, feedback van medestudenten krijgen, feedback via mail van de docent krijgen, presentaties van andere bijwonen
(week 8, 9, 10: stelling/vraag uitproberen op anderen, en feedback krijgen)

Op basis van de (geselecteerde en voor iedereen beschikbaar gestelde) primaire tekst leggen de studenten aan hun medestudenten uit wat zij met die tekst willen doen (wat voor vraag/ stelling/ interpretatie van die tekst hebben).

Telkens als zij onduidelijk of vaag zijn, krijgen ze vragen/verzoeken om verduidelijking van de medestudenten (of van de docent). Als er geen inhoudelijke vragen zijn, vraagt de docent aan degene die de presentatie geeft, hoe hij/zij zijn/haar paper wil opzetten. Als hij/zij het nog niet weet, mogen de anderen suggesties geven.


Veel studenten hebben uitdrukkelijk gezegd dat ze het prettig vonden om deel van een groep te zijn, waarvan sommige leden zo gul waren met suggesties.

Sommige studenten hebben spontaan advies gevraagd aan de hele groep, via de online discussion tool (onze groups.google.com), tijdens het schrijven van hun paper.

Stap 8. Werken aan eigen essay (week 8, 9, 10) - inleveren (einde week 10). Feedback krijgen over essay (na week 10)

Het werken aan de essay is laagdrempelig geworden door al het voorwerk dat gedaan is tijdens de vorige stappen.
Feedback krijgen na het einde van de collegereeks is bedoeld om de aandacht van de studenten te vestigen op mogelijke verbeteringspunten die voorbij deze specifieke collegereeks gaan.

E-learning tools gebruikt:

- Een 'tool' om online asynchroon te discussiëren (bijv. Blackboard's Discussion Board of de discussie functie van groups.google.com)

- Een tool om samen aan een stuk werken, bijv. Writeboard. Writeboard is een publieke dienst voor collaborative writing. Je kunt samen met een groep mensen aan een stuk werken, b.v. een agenda, een leeropdracht etc. In dit geval heb ik het gebruikt om de studenten te laten samenwerken aan een becommentarieerde bibliografie over Het Goede Leven.

- Een tool waarmee zowel studenten als docenten documenten kunnen uploaden die beschikbaar voor iedereen moeten zijn (op de eigen weblog kan in principe alleen de docent iets uploaden, op groups.google.com kan iedereen iets uploaden, net als op de facultairen digitale leeromgeving.

Human Woman

Human Woman van Isabel Schröder (recensie van Chiara Robbiano, gezien op 10 februari 2007, Melkweg, Amsterdam)

Isabel Schröder had in haar vorige korte stukken zoals Het vergeten lichaam en Crescendo al de zeldzame kracht getoond om, d.m.v. bijzondere beelden, begrippen te branden in de geest van de kijker. Nooit meer na het bijwonen van Crescendo zult je aan puberteit kunnen denken zonder de beelden van de haperende film van het galopperende paard dat, na eindeloze loops, niet voorbij zijn startpositie kan komen.

Met Human Woman wordt de kracht van haar begrippenscheppende beelden gecombineerd met sterke teksten die het komische en kwellende vraagstuk van het vrouw-zijn vanuit een uiterst origineel perspectief benaderen.

Terwijl het met een feest van beelden, voorwerpen, filmpjes, tweede huiden en groenten wordt het verhaal verteld van een jongen die een ombouw operatie wil ondergaan, gaat het stuk om zijn ex-vriendin.

In haar onmogelijkheid om de aangekondigde transformatie te verwerken zitten elementen van een diepe jaloezie voor zijn ongecompliceerd vrouw-zijn. Terwijl hij zich bewondert in zijn nieuwe jurk en zijn haar mooi aan het rangschikken is, vecht zij tegelijkertijd op toneel met een stapel kleren die haar zouden moeten helpen om haar vrouwelijkheid te tonen. Het eindeloos aan en uittrekken van hippe jasjes en hoge hakken overgaat in de onvergetelijke scène waar zij in woede uitbarst tegen het jasje die eigenlijk zich een broek voelde en tegen de rode jurk die van binnen een tent is die graag in een camping had willen zitten, hadden de mensen in de textiel fabriek niet die onvergetelijke fout gemaakt.

Ze is er nog niet klaar voor – niet om de transformatie van haar ex te accepteren en niet om vrouw te zijn. Hoe druk je het nog sterker uit? Schröder gebruikt de grenzen van het kader van het toneel: de andere actoren zijn al klaar voor de volgende scène, de ombouwscène, de lichten gaan uit, ze roepen haar, maar zij heeft haar maillot nog maar half aan en roept: "ik ben nog niet klaar!" Geniaal. Zij heeft haar kleren niet gevonden, zij loopt achter, zij heeft haar eigen vrouwelijkheid nog niet gevonden maar ze moet haar volgende scène al spelen— en ze moet haar ex-vriend bijstaan die vrouw wil worden.
De ombouw/slagerscène is slim bedacht en fantastisch geacteerd. De uitleg van het hergebruik van de onderdelen van het mannelijk geslacht aan de hand van de groenten is absoluut nauwkeurig, hilarisch, en bied een ander ongewoon perspectief op het vrouw-zijn: die van het mannelijke chirurg die vrouwen maakt zoals hij denkt dat vrouwen moeten zijn, bijvoorbeeld door een makkelijker penetreerbaar kutje te maken door het vast te spelden aan de rug.

"Gender is performance" wordt van Judith Butler geciteerd. Zijn vrouwen klaar voor deze performance? Dit slimme, sterke, pijnlijke, grappige, cynische, wonderbaarlijke stuk reikt ongehoorde perspectieven over het vrouw zijn die een vrouw nooit zou kunnen gebruiken om haar vrouwenrol te spelen. Geniaal!

Met dank aan Jeroen en Magali voor de discussie na afloop!

Mooie foto's van de voorstelling van Human Woman en van Vals Vlees (samen te zien in de Melkweg) op http://www.xs4all.nl/~jjleijen/jeroen/21exposed/html/0607.html;
andere recensies op: http://moose.nl/inhoud/minirec/nieuw.php;
meer info over Isabel haar Theatergroep Aurora: http://www.theatergroepaurora.nl/

Goede Leven 2007

Deugdethiek is in de mode. Maar wat houdt zij precies in? Om deze vraag te beantwoorden gaan we terug naar haar wortels: de ethiek van Aristoteles en Thomas van Aquino. Duidelijk zal worden in welke (teleologische) context de deugdethiek is ontstaan. Maar de actuele relevantie van deze denkers zal niet uit het oog worden verloren. 

[clik hier om De student als medeonderzoeker. Semi-onderwijskundige beschouwingen n.a.v. de collegereeks "Het Goede Leven: Antieke en Middeleeuwse deugdethiek" 2007 te lezen, geschreven op 15 mei 2007, na het einde van het college]


Cursus: WB2BD3010
ECTS-punten 7,5
Periode 3: 05-02-2007 t/m 13-04-2007: week6 t/m week15
Tijd en Plaats: (een kaart van de Uithof kan je hier vinden)
Dagcollege
Dinsdag 11.00-12.45: BG 036 muv 06-02 in BG 267 ( Bestuursgebouw, Heidelberglaan 6)
Donderdag 13.15-15.00: Minnaert 208 (Minnaertgebouw , Leuvenlaan 4)
Avondcollege Donderdag 19.00-22.00: UNNIK 222 (W.C.van Unnikgebouw, Heidelberglaan 2)


Docent: dr. C. Robbiano, chiara.robbiano at phil.uu.nl
Weblog: weblog.leidenuniv.nl/users/robbianoc
Google Group: groups.google.com/group/goede-leven

Voorbereiding
Voor elk college gaat iedereen de primaire teksten (van Aristoteles, Thomas, Hursthouse) lezen die op het programma staan.
Kom altijd op college met de tekst van Aristoteles: C. Pannier en J. Verhaeghe (vert.), Aristoteles Ethica Nicomachea (Hist. Uitgeverij Groningen 1999).
Iedereen wordt verzocht voor elk college om een vraag over de tekst te stellen en/of op een vraag van een medestudent te beantwoorden. Gebruik dit als een warming up voor het college. Ik heb hiervoor een Google Group geopend: groups.google.com/group/goede-leven.

Programma (concept)
Het programma van het dag- en het avondcollege loopt parallel.

e.g. week 6 (5-9feb), college 1 betekent dinsdag 6 feb, 11.00-12.45 voor dagstudenten en donderdag 8 feb, 19.00-20.30 voor avondstudenten;

e.g. week 6 (5-9feb), college 2 betekent donderdag 8 feb, 13.15-15.00 voor dagstudenten en donderdag 8 feb, 20.45-22.00 voor avondstudenten

week 6 (5-9feb), college 1

Spelregels, programma; inleiding.

Aristoteles, Ethica Nicomachea (EN), Boek 1 (vooral hfdst 1-6; 9; 13): het goede; eudaimonia; eigen functie van de mens.

week 6 (5-9feb), college 2

Aristoteles, EN, Boek 2 (vooral hfdst 1-7), Aretê: deugd/voortreffelijkheid. EN, Boek 3, 1-7, Handelen tegen zijn zin, uit onwetendheid. Arist. tegen Socrates, keuze.

week 7 (12-16feb), college 1
Aristoteles, EN, Boek 3, 8-15; Aristoteles, EN, Boek 4, deugden; EN, Boek 5, rechtvaardigheid


week 7 (12-16feb), college 2

Aristoteles, EN, Boek 6, Phronêsis en Sophia. Samenhang tussen phronêsis en de ethische deugden, de verhouding tussen het redelijke en het strevende deel van de ziel. Aristoteles, EN, Boek 8 & 9: vriendschap (als het lukt)


week 8 (19-23feb), college 1

Aristoteles, EN, Boek 7 & Boek 10 Genot & Filosofische levenswijze. Intellectualistische conceptie van eudaimonia: de menselijke natuur overstijgen en leven zoals goden. Autarchie.

week 8 (19-23feb), college 2

Thomas van Aquino: De deugden van de mens, de antropologische grondslagen van de deugdethiek. Wat is de deugd? Een kwaliteit van verschillende vermogens van de ziel: van de zintuiglijke streefvermogens; van de wil; van het praktische verstand; van het beschouwelijke verstand.
(thuis R.A te Velde, red., De deugden van de mens, Thomas van Aquino: De virtutibus in communi, Baarn 1995, artikelen 1-7, 28-46)


week 9 (26feb-2maart), college 1

Thomas van Aquino: De deugden van de mens. De oorzaak van de deugd: verworven en geschonken (hoop, geloof en liefde) deugden; het goede.
(thuis Thomas, De deugden van de mens, artikelen 8-13, 46-70)

week 9 (26feb-2maart), college 2

Moderne Deugdethiek: inleiding & het "neo-Aristotelianism" van Hursthouse.


week 10 (5-9maart), zelfstudie & 'take-home' tentamen

zelfstudie (herlees je aantekeningen en lees Hutchinson, "Ethics", in Barnes 1995, The Cambridge Companion to Aristotle Cambridge, 195-232, waar al de hoofdbegrippen van Aristoteles' ethica aan de orde komen) & 'take-home' tentamen: tentamenvragen op weblog op donderdag 8 MAART


week 11 (12-16maart)

op maandag 12 MAART voor 10uur 's ochtends tentamen + presentatie en papervoorstel mailen aan de docent


In de loop van week 11 (12-16maart) weekend inbegrepen
resultaten tentamen, goedkeuring voorstellen op weblog (anoniem, met studentenummer); volgorde presentaties met naam en onderwerp op weblog.


week 12 (19-23maart)

vanaf thuis: mailconsultatie (stuur mij een mail als je feedback wilt over het tentamen en over je voorstel) & voorbereiding voor presentatie: elk student moet aan zijn/haar presentatie werken.

Verplichte onderdelen voorbereiding presentatie:

1.(deadline: 22maart middernacht)
Studenten worden verzocht om de titels van boeken/ artikelen (secundaire literatuur) die ze voor hun presentatie en paper gebruiken toe te voegen aan een becommentarieerde bibliografie over de ethiek van Aristoteles en Thomas van Aquino en de hedendaagse deugdethiek

Waar? Niet op de Gougle Group maar op het Writeboard Het Goede Leven
http://123.writeboard.com/8afb8f6eec11f814c/login
Password: arete

Voeg aan deze becommentarieerde bibliografie toe:

- 1 nieuwe titel (of meerdere titels);

- commentaar (een kort uitleg van 100-300 woorden over de inhoud en/of invalshoek van het item) op 2 aanwezige (of door jou toegevoegde) titels; tenminste één ervan met behulp van een recensie.


2. Selecteer een klein primaire tekst (of twee kleine teksten, in totaal 1 à 2 A4tjes) die de basis zal vormen van jouw presentatie: Post jouw tekst op ons Google Group: groups.google.com/group/goede-leven niet later dan twee dagen voor je presentatie (je mag word documenten of pdf uploaden)


week 13 (26-30maart), college 1: 3/5 presentaties (15min presentatie, 5 min vragen)
week 13 (26-30maart), college 2: 3/5 presentaties (15min presentatie, 5 min vragen)

week 14 (2-6april), college 1: 3/5 presentaties (15min presentatie, 5 min vragen)
week 14 (2-6april), college 2: 3/5 presentaties (15min presentatie, 5 min vragen)

week 15 (9-13april), college 1: 3/5 presentaties (15min presentatie, 5 min vragen) ofwel thuiswerken aan essay afhankelijk van aantal studenten
week 15 (9-13april), college 2: 3/5 presentaties (15min presentatie, 5 min vragen) ofwel thuiswerken aan essay afhankelijk van aantal studenten


Zondag 15 middernacht: deadline voor inleveren van papers: mailen aan de docent

Spelregels
In het schrijven van de paper hoeven de studenten op niveau 2 geen originele stelling te hebben (ze mogen een overzicht presenteren van stellingen die ze hebben gevonden in de secundaire literatuur - maar ze mogen wel een originele stelling verdedigen als ze dat willen); terwijl een originele vraag of stelling is geëist voor studenten op niveau 3.

Tentamen (30%): 'take-home' tentamen (tentamenvragen op weblog op 8 maart voor 13uur, moet ingeleverd worden vóór 10uur 's ochtends, maandag 12 maart): beantwoord de vragen en schrijf een voorstel voor de presentatie en paper, met een selectie van primaire en secundaire lit. en een stelling/ hoofdvraag
(N.B. toegangseis voor toelating tot presentaties en paper is een 5 of meer voor het tentamen)
Discussie op Google Groups, presentatie, bijdragen aan becommentarieerde bibliografie en verdere deelname (30%):

1. Iedereen wordt verzocht voor elk college om een vraag over de tekst te stellen en/of op een vraag van een medestudent te beantwoorden. Gebruik dit als een warming up voor het college. Google Group: groups.google.com/group/goede-leven.

2. Studenten worden verzocht om de titels van boeken/ artikelen (secundaire literatuur) die ze voor hun presentatie en paper gebruiken toe te voegen aan een becommentarieerde bibliografie over de ethiek van Aristoteles en Thomas van Aquino en de hedendaagse deugdethiek (deadline: 22maart middernacht)

Waar? Niet op de Gougle Group maar op het Writeboard Het Goede Leven
http://123.writeboard.com/8afb8f6eec11f814c/login
Password: arete

Voeg aan deze becommentarieerde bibliografie toe:

- 1 nieuwe titel (of meerdere titels);

- commentaar (een kort uitleg van 100-300 woorden over de inhoud en/of invalshoek van het item) op 2 aanwezige (of door jou toegevoegde) titels; tenminste één ervan met behulp van een recensie.

3. Selecteer een klein primaire tekst (of twee kleine teksten, in totaal 1 à 2 A4tjes) die de basis zal vormen van jouw presentatie. Post op ons Google Group: groups.google.com/group/goede-leven een message niet later dan twee dagen voor je presentatie, met de titel van je presentatie en van je file/bestand (je mag bijvoorbeeld een word document of een pdf maken) en upoload deze file zodat iedereen hem beschikbaar heeft. Lees aub van tevoren de teksten die de medestudenten voor iedereen beschikbaar hebben gesteld en die ze zullen bespreken tijdens hun presentatie.

Paper (40 %): de paper mag, en zal meestal, gaan over hetzelfde onderwerp van de presentatie. Lengte tussen 2500 en 4000 woorden: ik waardeer kort en bondig schrijven.
Veel plezier!

Van Socrates tot Wittgenstein 2006

VAN SOCRATES TOT WITTGENSTEIN (INLEIDING IN DE FILOSOFIE: HISTORISCH)
EERSTE DEEL: ANTIEKE EN MIDDELEEUWSE FILOSOFIE

Van Socrates tot Wittgenstein (Inleiding in de Filosofie: Historisch), (WB1BD3022) wordt gegeven op maandag en woensdag van 9.00-10.45 uur in Ruppert Rood. Met uitzondering van maandag 20-11 in C010 AARD en met uitzondering van woensdag 15-11 en 06-12 in Klein AARD en op woensdag 22-11 in Ruppert A. Deze cursus is niet voor filosofie studenten.

Docenten prof. dr. J.M. van Ophuijsen & dr. C. Robbiano
Weblog http://weblog.leidenuniv.nl/users/robbianoc/


Programma en voorbereiding (N.B. Na college herlezen!)

1. Robbiano & van Ophuijsen Inleiding & Presocratici (kosmos en kennis)
maa 13 nov. 2005, Ruppert Rood

2. van Ophuijsen, woe 15 nov. Sofisten, Socrates en Plato
Klein AARD (Budapestlaan 4) Handboek: 7-14 (inleiding); 61-73 (Sofisten); 74-82 (Socrates); 83-90 (Plato)

3. Robbiano, maa 20 nov. Geliefde of gevaarlijke tegengestelden? Heraclitus & Parmenides
in C010 AARD Handboek: 15-60 (Presocratici)
Reader: Heraclitus (alleen vertaling) of kijk naar
http://faculty.evansville.edu/tb2/courses/phil211/burnet/

4. van Ophuijsen, woe 22 nov. Plato en Aristoteles: kennis en zijn
Ruppert A Handboek: 90-105, 110-15 (Plato); 116-141 (Aristoteles)
Reader: Plato over het goede: zon, lijn en grot

5. Robbiano, maa 27 nov. Hoe te leven, wat te doen? Plato en Aristoteles: ethiek
Ruppert Rood Handboek: 105-10 (Plato), 141-147 (Aristoteles)
Reader: Aristoteles: het Goede Leven en de Deugd

6. van Ophuijsen, woe 29 nov. Aristoteles: metafysica
Ruppert Rood Handboek: herhalen Aristoteles (116-147), inz. 127-40

7. Robbiano, maa 4 dec. Epicurus en Stoa
Ruppert Rood Handboek: 152-165 (Epicurus); 165-178 (Stoa)
Reader: Epictetus

8. Van Ophuijsen, woe 6 dec. Van scepsis tot mystiek? Academie van Scepsis t/m Neoplatonisme
Klein AARD Handboek: 178-182 (Scepticisme); 191-206 (nieuw Platonisme, Plotinus)
Reader: Sextus Emp.

9. Van Ophuijsen, maa 11 dec. Christen, muslim, jood? Late oudheid en Middeleeuwen. Vragen Ruppert Rood Handboek: 206-30
Reader: Augustinus

10. woe 13 dec. in Educatorium Alfa Tentamen: uit 6 vragen 4 kiezen; N.B. reader meebrengen, mits schoon!

Geschiedenis van de Kentheorie I 2006

In deze cursus wordt het onderscheid tussen a priori- en a posteriori kennis behandeld aan de hand van teksten van onder meer Plato, Aristoteles, Thomas van Aquino en Johannes Duns Scotus. Centraal staat de vraag: waar is onze zekere kennis op gebaseerd? Verandert de vraag over kennis of blijft het een variëren op hetzelfde thema?

Keuze vak Major
WB2BD3003 niv.2 en 3 (zie onder)

http://www.phil.uu.nl/onderwijs/wijsbegeerte/2006-2007/perioderoosters/Per1VTBA06.shtml

Tijd: 2006-2007, Periode 1 (11 sept t/m 10 nov), Maandag 17.15-19.00 Donderdag 9.00-10.45
Plaats: Ruppert 135

Docenten: prof. dr. J.M. van Ophuijsen (JMvO); dr. C. Robbiano (CR),
Gastdocent: drs. C. van Sijl (CvS)

Weblog: http://weblog.leidenuniv.nl/users/robbianoc

Programma

Maandag 11 september, 1: JMvO, Inleiding

Maandag 11 september, 2: CR, Presocratici [rationaliteit/speculatie - empirie/ervaring - intuïtie; waarheid, opvatting]


Donderdag 14 september, 1 & 2: CR, Presocratici. Lees: Popper, K.R., 1998, "Back to the Presocratics" Essay 1, 7-26, in Popper, K.R., Friemuth Petersen, A. & Mejer J. eds., The World of Parmenides: Essays on the Presocratic Enlightenment,London: klik hier: pdf


Maandag 18 september, 1 & 2 : JMvO, Plato, Meno, 80d-86c; 96d-100b (einde) klik hier: pdf; Plato, Politeia, Lees: 502d-511e (zon,lijn); 511e-521b (grot), klik hier: pdf Cl.West.Phil 153-162; Plato, Theaetetus [late systematische reflectie]


Donderdag 21 september, 1 & 2: CR, Aristoteles, Ethica Nicomachea, 6, 3-7, klik hier: pdf Cl.West.Phil 253-256; of klik hier:pdf met Ned. vertaling [globaal begrip van wat kennis heet en plaatsing van kennis in het geheel van filosofie, 5 intellectuele deugden (vormen van kennis): technê, epistêmê, nous, sophia (epistêmê + nous), phronêsis; aitia: als filosofie kennis van oorzaken is, wat voor kennis heb je?] Aristoteles, De Anima, klik hier: pdf Cl.West.Phil 201-207 [van zintuiglijke waarneming tot en met nous]


Maandag 25 september, 1: JMvO, Plato & Aristoteles: gemeenschappelijke factoren (die dezelfde zullen blijven tot Ockham, met uitzondering van het Hellenisme) en verschillen (immanent/ transcendent; waardering zintuiglijke waarneming...)

Maandag 25 september, 2: CR/ JMvO Conclusie eerste gedeelte. Vragen.


Donderdag 28 september, 1 & 2: CvS: Stoa en Epicurus

Maandag 2 oktober, 1: CvS: Scepsis

Maandag 2 oktober, 2: JMvO: Conclusie Hellenisme; Augustinus


Donderdag 5 oktober, 1: CR, Plotinus, Enneade V.9 [5.], 1-4 (Loeb) klik hier: pdf

Donderdag 5 oktober, 2: JMvO, Middeleeuwen (I): Thomas van Aquino, Summa Thologica, First part, Questions 84-87, op zijn minst de ‘I answer that’-gedeelten. Te vinden bv. op http://www.newadvent.org/summa/


Maandag 9 oktober, 1: JMvO Middeleeuwen: Scotus

Maandag 9 oktober, 2: JMvO Middeleeuwen: Ockham, klik hier:pdf; Conclusie


Donderdag 12 oktober: zelfstudie


Maandag 16 oktober: zelfstudie + email consultatie met Jan

Donderdag 19 oktober: zelfstudie; 'take-home' tentamen: tentamenvragen op weblog


Maandag 23 oktober: geen college: voor 10uur 's ochtends tentamen mailen aan de docenten

Donderdag 26 oktober: geen college: email consultatie met individuele afspraken over presentatie en paper.


Maandag 30 oktober: 3 presentaties (15min presentatie, 5 min vragen)
1. Heuvel, Karin v/d (Presocr.) N2, primaire tekst: klik hier
2. Mulder, Jesse, (Parmenides) N3, primaire tekst:
3. Vuillemin, Alix, (Presocratici) N3, primaire tekst:
Tentamens terug & evt. extra feedback

Donderdag 2 november: 5 presentaties (15min presentatie, 5 min vragen)
1. Visser, TIm de, (Democr./Epicurus) N3, primaire tekst: klik hier
2. Rutten, Ellen, (Epicurus) N3, primaire tekst:
3. Kouw, Ivo (Plato, Theaetetus) N2, primaire tekst: klik hier
4. Snoek, Maria, (Plotinus) N3, primaire tekst:
5. Water, Bart de, (Plotinus/Aristot.) N2, primaire tekst: klik hier

Maandag 6 november: 6 presentaties (15min presentatie, 5 min vragen)
1. Glas, Jenny, (Thomas/Aristoteles) N3, primaire tekst: klik hier
2. Plaisier, Elma, (Thomas/Aristot.) N3, primaire tekst:
3. Nijenhuis, Agnes (Thomas/ Ockham) N2, primaire tekst: klik hier: Thomas; klik hier: Ockham
4. Bos, Raoul, (Ockham/Aristoteles) N2, primaire tekst: klik hier
5. Kamphorst, Bart, (Ockham/Plato) N3, primaire tekst: klik hier
6. Veldt, Nynke v/d, (Ockham) N3, primaire tekst: klik hier

Donderdag 9 november: 6/7 presentaties (10-15min presentatie, 5 min vragen)
1. Geels, Arend, N3, primaire tekst: klik hier
2. Lensen, Sjimmie (Scotus/Ockham) N2, primaire tekst:
3. Simons, Maarten (Duns Scotus) N2, primaire tekst:
4. Rijn, Johan van, N2 , primaire tekst:
5. Brouwer, Addo, N3 (nous), primaire tekst:
6. Hage, Jonne, (Plato) N3, primaire tekst: klik hier
(7. Dekker, Renate, (scepticisme) N3, primaire tekst: )

Zondag 12 middernacht: deadline voor inleveren van papers: mailen aan beide docenten


Spelregels

In het schrijven van de paper hoeven de studenten op niveau 2 geen originele stelling te hebben (ze mogen een overzicht presenteren van stellingen die ze hebben gevonden in de secundaire literatuur - maar ze mogen wel een originele stelling verdedigen als ze dat willen); terwijl een originele vraag of stelling is geëist voor studenten op niveau 3.

Toets
Kennis van en inzicht in de ontwikkeling van het probleem van het fundament van zekere kennis in Oudheid en Middeleeuwen. Vaardigheid in het lezen en interpreteren van filosofische teksten. Vaardigheid in het doen van wetenschappelijk onderzoek.

Tentamen (40%): 'take-home' tentamen (tentamenvragen op weblog op donderdag 19, moet ingeleverd worden voor 10uur 's ochtends maandag 23 oktober): beantwoordt de vragen en schrijf een voorstel voor de presentatie en paper, met een selectie van primaire en secundaire lit. en een stelling/ hoofdvraag (die besproken zal worden via e-mail op dond. 26 oktober)
(N.B. toegangseis voor toelating tot presentaties en paper is een 5 1/2 of meer voor het tentamen)

Paper (40 %): de paper mag, en zal meestal, gaan over hetzelfde onderwerp van de presentatie. Lengte tussen 2500 en 4000 woorden: we waarderen kort en bondig schrijven. Studenten worden verzocht om de titels van boeken/ artikelen die ze voor hun presentatie en paper gebruiken toe te voegen aan deze bibliografie en tenminste voor 2 items een kort uitleg daarbij te geven (100-300 woorden) over de inhoud en/of invalshoek van het item. Iedereen zal zo bijdragen aan een becommentatieerde bibliografie over kentheorie. Klik hier om naar het writeboard te komen waar een begin van bibliografie over kentheorie te vinden is (password wordt op college doorgegeven).

Presentatie en verdere deelname (20%): mail ruim voor uw presentatie een klein stuk primaire tekst dat u wilt bespreken aan chiara.robbiano at phil.uu.nl, die het beschikbaar voor iedereen zal stellen op de weblog.Lees aub van tevoren de teksten die de medestudenten voor iedereen beschikbaar hebben gesteld en die ze zullen bespreken tijdens hun presentatie.